Kwas traneksamowy – od medycyny do kosmetologii

Kwas traneksamowy (TXA) zdobył uznanie w dermatologii i kosmetologii dzięki swoim różnorodnym właściwościom biologicznym. Jego działanie obejmuje hamowanie powstawania przebarwień, właściwości przeciwzapalne, antyangiogenne oraz wspieranie regeneracji bariery skórnej. Dzięki temu coraz częściej wykorzystywany jest w nowoczesnej dermatologii i kosmetologii estetycznej w terapii melasmy, przebarwień pozapalnych, rumienia, trądziku różowatego czy pokrzywki.
 

Od medycyny do kosmetologii

Kwas traneksamowy jest syntetyczną pochodną lizyny, pierwotnie opracowaną jako lek przeciwkrwotoczny. TXA hamuje konwersję plazminogenu do plazminy, zapobiegając degradacji fibryny i wspomagając stabilizację skrzepu. Z tego powodu znalazł szerokie zastosowanie w medycynie, między innymi w chirurgii, traumatologii oraz w leczeniu obfitych krwawień miesiączkowych. Jego bezpieczeństwo potwierdziło między innymi zatwierdzenie przez FDA.

Odkrycie możliwości zastosowania kwasu traneksamowego w kosmetologii to jedna z ciekawszych historii w medycynie. W latach 70. japońscy lekarze zauważyli, że pacjenci przyjmujący kwas traneksamowy z innych powodów terapeutycznych, na przykład w leczeniu pokrzywki, wykazywali stopniowe rozjaśnianie przebarwień skóry. To przypadkowe odkrycie zapoczątkowało liczne badania nad zastosowaniem kwasu traneksamowego w dermatologii i kosmetologii.
 

Zastosowanie kwasu traneksamowego w kosmetologii

Kwas traneksamowy na przebarwienia

Kwas traneksamowy jest skuteczny w terapii przebarwień pozapalnych, posłonecznych oraz melasmy. Działa poprzez hamowanie aktywności plazminy w keratynocytach, co ogranicza uwalnianie mediatorów melanogennych, takich jak kwas arachidonowy czy hormon melanotropowy (MSH).

W efekcie dochodzi do ograniczenia produkcji melaniny oraz stopniowego rozjaśniania przebarwień skóry. Choć kwas traneksamowy nie jest silnym inhibitorem tyrozynazy w porównaniu do typowych składników depigmentujących, działa na poziomie sygnałów międzykomórkowych i mikrośrodowiska skóry.

Dzięki temu może być skuteczny również w przypadku przebarwień o podłożu zapalnym lub hormonalnym. W badaniach klinicznych dotyczących leczenia melasmy wykazano, że skuteczność kwasu traneksamowego może być porównywalna, a w niektórych przypadkach nawet wyższa niż hydrochinonu.

Kwas traneksamowy na trądzik i przebarwienia pozapalne

W trakcie terapii przeciwtrądzikowych często pojawiają się rumień, nadwrażliwość skóry oraz przebarwienia pozapalne. Kwas traneksamowy wykazuje działanie przeciwzapalne, ponieważ redukuje mediatory zapalne, łagodzi zaczerwienienia i ogranicza powstawanie nowych przebarwień.

Z tego powodu coraz częściej stosowany jest jako składnik terapii wspierających leczenie trądziku oraz regenerację skóry po zmianach zapalnych.

Kwas traneksamowy na rumień i trądzik różowaty

Kwas traneksamowy wykazuje także działanie antyangiogenne, dlatego znajduje zastosowanie w redukcji zmian o podłożu naczyniowym, takich jak rumień czy trądzik różowaty.

Hamuje ekspresję czynnika wzrostu śródbłonka naczyniowego (VEGF), który stymuluje powstawanie nowych naczyń krwionośnych oraz zwiększa ich przepuszczalność. Jednocześnie redukuje ekspresję endoteliny-1 (ET-1), peptydu o działaniu wazokonstrykcyjnym i prozapalnym.

Dzięki temu może przyczyniać się do zmniejszenia nadmiernego ukrwienia skóry, redukcji rumienia oraz ograniczenia widoczności teleangiektazji.

Dodatkowo TXA wykazuje działanie przeciwzapalne, co ma duże znaczenie w terapii trądziku różowatego. Hamuje aktywność układu plazminogen/plazmina oraz ogranicza wydzielanie mediatorów zapalnych. W rezultacie zmniejsza się obrzęk, zaczerwienienie oraz ryzyko powstawania przebarwień pozapalnych.

Kwas traneksamowy a odbudowa bariery hydrolipidowej

Kwas traneksamowy wspomaga również odbudowę bariery hydrolipidowej skóry. Działa poprzez regulację napływu jonów wapnia do keratynocytów oraz stymulację wydzielania ciałek blaszkowatych.

Proces ten przyczynia się do przywrócenia integralności naskórka oraz przyspieszenia regeneracji skóry.
  

Synergia kwasu traneksamowego z retinolem

Dzięki swojemu unikalnemu mechanizmowi działania kwas traneksamowy wykazuje synergię z innymi składnikami aktywnymi, między innymi z retinolem. Takie połączenie zostało wykorzystane w preparacie RETINO THERAPY VIAL Nanili Professional, który łączy działanie składników wspierających redukcję przebarwień, regenerację skóry oraz poprawę jej ogólnej kondycji. Enkapsulowany retinol przyspiesza odnowę komórkową naskórka oraz złuszczanie komórek zawierających nadmiar melaniny, wspomagając stopniowe rozjaśnianie skóry. Dodatkowo stymuluje produkcję kolagenu i elastyny, poprawia jędrność skóry oraz wygładza drobne zmarszczki.

Kwas traneksamowy działa natomiast na wcześniejszym etapie powstawania przebarwień. Hamuje aktywność plazminy oraz ogranicza uwalnianie mediatorów zapalnych i melanogennych stymulujących melanocyty.

Połączenie tych dwóch składników pozwala działać zarówno na przyczyny powstawania przebarwień, jak i na ich widoczne objawy. Dodatkowo właściwości przeciwzapalne TXA mogą łagodzić rumień i podrażnienia pojawiające się podczas terapii retinolem, poprawiając tolerancję skóry na retinoidy i wspierając regenerację bariery naskórkowej.
  

Kwas traneksamowy w nowoczesnej dermatologii i kosmetologii

Bezpieczeństwo stosowania oraz szerokie spektrum działania sprawiły, że kwas traneksamowy znalazł zastosowanie w dermatologii i kosmetologii estetycznej.

Stosowany miejscowo może być łączony z wieloma procedurami dermatologicznymi, takimi jak peelingi chemiczne, mezoterapia czy zabiegi laserowe.