Neuronaczyniowość a przebarwienia

Skóra każdego dnia reaguje na liczne bodźce zewnętrzne i wewnętrzne, takie jak promieniowanie UV, temperatura, substancje drażniące, stres czy zmiany hormonalne. Pod ich wpływem zakończenia nerwowe uwalniają neuropeptydy i mediatory wpływające na napięcie naczyń krwionośnych oraz na komórki skóry, tworząc stałą komunikację pomiędzy układem nerwowym i naczyniowym. Mechanizm ten dobrze ilustruje CGRP, czyli peptyd związany z genem kalcytoniny, neuropeptyd o udokumentowanym działaniu rozszerzającym naczynia krwionośne (Schou i wsp., 2017). W skórze reaktywnej ta odpowiedź może być nasilona i prowadzić do zaczerwienienia, pieczenia czy przewlekłego stanu zapalnego, który z kolei może wpływać na melanogenezę i sprzyjać powstawaniu oraz utrwalaniu przebarwień.

Melanocyty wywodzą się z grzebienia nerwowego, dlatego ich funkcjonowanie jest powiązane z sygnałami płynącymi z mikrośrodowiska skóry. Zależności te tworzą tzw. oś neuronaczyniową, której znaczenie w przebarwieniach jest coraz częściej podkreślane.

Zjawisko to określa się mianem neuronaczyniowości. To pojęcie opisujące ścisłą, dwukierunkową zależność pomiędzy zakończeniami nerwowymi a naczyniami krwionośnymi skóry, w której sygnały neurogenne wpływają na napięcie i przepuszczalność naczyń, a stan naczyń oddziałuje zwrotnie na aktywność receptorów nerwowych.

Przebarwienia to nie tylko melanina

Melanogeneza, czyli proces powstawania melaniny, jest złożonym mechanizmem regulowanym przez wiele szlaków biologicznych. Uczestniczą w nim m.in. enzymy, hormony, mediatory zapalne oraz geny. Jednym z najważniejszych enzymów tego procesu jest tyrozynaza, która katalizuje kluczowe etapy przemiany L-tyrozyny prowadzącej do powstania melaniny (Kim i wsp., 2008).

Jednocześnie nie wszystkie przebarwienia mają takie samo podłoże. Ich powstawanie może być związane m.in. z przewlekłym stanem zapalnym, zaburzeniami hormonalnymi, promieniowaniem UV, fotostarzeniem, lekami czy chorobami.

Oznacza to, że skuteczna terapia przebarwień nie powinna koncentrować się wyłącznie na hamowaniu tyrozynazy. Konieczne jest hamowanie melanogenezy na wielu poziomach oraz zapobieganie powstawaniu nowych przebarwień.

Komponent naczyniowy w przebarwieniach

Coraz więcej danych wskazuje na istotny związek pomiędzy zmianami pigmentacyjnymi a układem naczyniowym. Melasma, jeden z najczęstszych rodzajów przebarwień z istotnym komponentem naczyniowym, dotyczy około 1% populacji ogólnej, jednak w grupach podwyższonego ryzyka, takich jak kobiety w ciąży czy osoby o fototypie skóry III i IV, częstość ta sięga 20-50% (Ribeiro i wsp., 2025). W obrębie skóry z melasmą obserwuje się m.in. zwiększoną liczbę naczyń krwionośnych oraz podwyższoną ekspresję VEGF, czyli czynnika wzrostu śródbłonka naczyniowego, który odgrywa ważną rolę w procesie angiogenezy (Kim i wsp., 2007; Masub i wsp., 2020; Bostan i wsp., 2023). W badaniu dermoskopowym z udziałem 119 pacjentów z melasmą teleangiektazje, czyli widoczne rozszerzone naczynka, stwierdzono u 51,3% badanych (Pant i wsp., 2026), co potwierdza istotny udział komponentu naczyniowego w tym typie przebarwień.

W odpowiedzi na różnego rodzaju bodźce, takie jak promieniowanie UV czy zmiany hormonalne, aktywowane keratynocyty mogą zwiększać produkcję mediatorów wpływających na aktywność melanocytów (Romero-Graillet i wsp., 1997). Należą do nich m.in. α-MSH oraz endotelina-1 (ET-1).

ET-1 jest szczególnie interesującym mediatorem, ponieważ uczestniczy zarówno w regulacji funkcji naczyń, jak i w komunikacji z melanocytami. Może pobudzać melanogenezę i tym samym przyczyniać się do utrwalania zmian pigmentacyjnych (Park i wsp., 2015).

Wielopoziomowe podejście do przebarwień

Ze względu na złożoność melanogenezy oraz różnorodne czynniki wpływające na pigmentację, skuteczna terapia powinna być wielokierunkowa. Nie wystarczy jedynie ograniczenie produkcji melaniny. Równie istotne jest działanie przeciwzapalne, antyoksydacyjne, wspieranie bariery skórnej oraz uwzględnienie komponentu naczyniowego i neuronaczyniowości.

Takie podejście stanowi podstawę Melano Therapy, która wykorzystuje synergiczne działanie składników aktywnych oddziałujących na różne etapy powstawania przebarwień. Istotnym elementem jest również możliwość indywidualnego doboru preparatów, zależny od rodzaju przebarwień, kondycji skóry oraz współistniejących problemów.

Zabieg profesjonalny w gabinecie

Melano Therapy Vial to profesjonalna ampułka przeznaczona do pielęgnacji skóry z przebarwieniami. Zawiera cysteaminę, która ogranicza aktywność tyrozynazy, wykazuje działanie antyoksydacyjne i wspiera redukcję istniejącego pigmentu, co potwierdzono w badaniach klinicznych dotyczących przebarwień posłonecznych (Saki i wsp., 2024). Kompleks peptydów rozjaśniających oddziałuje na kluczowe etapy melanogenezy i wspiera ograniczenie procesów związanych z pigmentacją. Ekstrakt z lukrecji pomaga wyrównać koloryt skóry, natomiast ekstrakt z brązowej algi koi i nawilża. Olej z dzikiej róży oraz trehaloza wspierają regenerację i poprawiają komfort skóry.

Dla skór wymagających dodatkowego efektu rozświetlenia i poprawy napięcia można zastosować Lift Glow Ili-Peel. Z kolei Ferulic Complex Ili-Peel Plus będzie odpowiednim uzupełnieniem terapii przebarwień pozapalnych, nierównego kolorytu oraz objawów fotostarzenia.

W przypadku melasmy oraz przebarwień związanych ze zmianami hormonalnymi lub stosowaniem leków Melano Therapy Vial można połączyć z Rejuve Melano Ili-Peel. Formuła peelingu zawiera składniki o działaniu złuszczającym i depigmentującym, m.in. kwas glikolowy, heksylrezorcynol, witaminę C i kwas kojowy.  Ze względu na jego intensywność zabieg wymaga wcześniejszej oceny i przygotowania skóry, szczególnie w przypadku skóry naczyniowej i reaktywnej.

Pielęgnacja domowa jako przedłużenie terapii gabinetowej

Skuteczna terapia przebarwień nie kończy się na zabiegu gabinetowym. Kluczowe znaczenie ma odpowiednio dobrana pielęgnacja domowa, która pozwala podtrzymać uzyskane efekty i działać na skórę pomiędzy kolejnymi zabiegami.

Melano Therapy Cream stanowi uzupełnienie profesjonalnej terapii. Zawiera cysteaminę oraz peptydy rozjaśniające, które wpływają na kluczowe etapy melanogenezy. Kwas ferulowy wspiera działanie rozjaśniające i antyoksydacyjne, natomiast kwas traneksamowy jest szczególnie interesującym składnikiem w przypadku przebarwień, w których istotną rolę odgrywają procesy naczyniowe i zapalne. Formułę uzupełnia stabilna forma witaminy C (Ascorbyl Tetraisopalmitate), wspierająca rozświetlenie skóry i ochronę przed stresem oksydacyjnym. Ekstrakt z brązowej algi, olej z dzikiej róży i pantenol pomagają natomiast utrzymać odpowiedni poziom nawilżenia, wspierają regenerację i poprawiają komfort skóry.

Przebarwienia i podłoże naczyniowe

Jeżeli przebarwieniom towarzyszy naczyniowość, zaczerwienienie lub zwiększona reaktywność skóry, do pielęgnacji domowej należy włączyć Troxe Serum. Zawiera trokserutynę wspierającą funkcjonowanie naczyń krwionośnych oraz ekstrakt z komórek macierzystych wąkrotki azjatyckiej, który pomaga łagodzić reaktywność skóry i ograniczać widoczność zmian naczyniowych. Piroglutaminian wapnia intensywnie nawilża i wspiera funkcje bariery skórnej. Nową formułę serum uzupełnia kwas traneksamowy, który wspiera redukcję przebarwień, jednocześnie wpisując się w terapię skóry z komponentą naczyniową.

Calming Cream to krem kojąco-łagodzący przeznaczony do pielęgnacji skóry reaktywnej. Zawiera ekstrakt z nasion daktylowca, który wzmacnia naczynia, zmniejsza zaczerwienienie skóry, działa antyoksydacyjnie i przeciwzapalnie. Innowacyjny peptyd łagodzący przywraca skórze komfort, zmniejsza odpowiedź skóry na bodźce i jej reaktywność. W preparacie znajdziemy również składniki łagodzące, nawilżające i wzmacniające barierę jak etoina, beta-glukan, pochodne wosków kandelila, oleju jojoba i otrębów ryżowych oraz skwalan.

Przebarwienia wymagają strategii, nie jednego składnika

Skuteczna terapia przebarwień to nie tylko poszukiwanie jednego „najsilniejszego” składnika rozjaśniającego. Widoczne efekty terapii uzyskamy działając na wiele etapów melanogenezy, jednocześnie uwzględniając komponent naczyniowy i neuronaczyniowość.

Właśnie dlatego terapia powinna być dopasowana do konkretnej skóry, a nie jedynie do samego rodzaju przebarwienia. W przypadku skóry nadreaktywnej szczególne znaczenie ma ograniczenie nadmiernej odpowiedzi na bodźce. Zbyt intensywne działanie depigmentacyjne może prowadzić do podrażnienia, a w konsekwencji nasilać stan zapalny i utrudniać terapię.

Nieodłącznym elementem każdej terapii przebarwień pozostaje również fotoprotekcja stosowana przez cały rok. Ochrona przed promieniowaniem UV pomaga ograniczyć stymulację melanogenezy i jest jednym z podstawowych warunków utrzymania efektów terapii.

Najczęściej zadawane pytania

Czym jest neuronaczyniowość skóry?

Neuronaczyniowość to pojęcie opisujące ścisłą, dwukierunkową zależność pomiędzy zakończeniami nerwowymi a naczyniami krwionośnymi skóry. Sygnały neurogenne wpływają na napięcie i przepuszczalność naczyń, a stan naczyń oddziałuje zwrotnie na aktywność receptorów nerwowych, co ma znaczenie m.in. w powstawaniu i utrwalaniu przebarwień.

Czy przebarwienia z komponentem naczyniowym różnią się od typowej hiperpigmentacji?

Tak. W skórze z melasmą obserwuje się m.in. zwiększoną liczbę naczyń krwionośnych oraz podwyższoną ekspresję VEGF (Kim i wsp., 2007; Masub i wsp., 2020), dlatego skuteczna terapia takich przebarwień powinna uwzględniać nie tylko hamowanie melanogenezy, lecz także działanie na układ naczyniowy i neurogenny.

Jak długo trwa terapia przebarwień z komponentem naczyniowym?

Czas terapii zależy od rodzaju i głębokości przebarwień oraz indywidualnej reaktywności skóry. Najlepsze efekty przynosi połączenie zabiegu gabinetowego, takiego jak Melano Therapy Vial czy Rejuve Melano Ili-Peel, z odpowiednio dobraną pielęgnacją domową kontynuowaną między wizytami.

Treść artykułu została skonsultowana merytorycznie przez Agatę Czałbowską, twórczynię i formulatorkę marki Nanili Professional (mgr inż., Politechnika Warszawska).

Bibliografia

Bostan, E., i wsp. (2023). The dermoscopic characteristics of melasma in relation to different skin phototypes, distribution patterns and wood lamp findings: a cross-sectional study of 236 melasma lesions. Archives of Dermatological Research, 315(7), 1927-1938. https://doi.org/10.1007/s00403-023-02584-8

Kim, E. H., i wsp. (2007). The vascular characteristics of melasma. Journal of Dermatological Science, 46(2), 111-116. https://doi.org/10.1016/j.jdermsci.2007.01.009

Kim, E.-K., i wsp. (2008). Mechanism of skin pigmentation. Biotechnology and Bioprocess Engineering, 13(4), 383-395. https://doi.org/10.1007/s12257-008-0143-z

Masub, N., i wsp. (2020). The vascular component of melasma: A systematic review of laboratory, diagnostic, and therapeutic evidence. Dermatologic Surgery, 46(12), 1642-1650. https://doi.org/10.1097/DSS.0000000000002770

Pant, A., Chander, R., Khan, S., i wsp. (2026). Dermoscopic Profile of Melasma: A Cross-Sectional Observational Study From a Tertiary Care Center in North India. Cureus, 18(7), e112574. https://doi.org/10.7759/cureus.112574

Park, P. J., i wsp. (2015). Substance P stimulates endothelin 1 secretion via endothelin-converting enzyme 1 and promotes melanogenesis in human melanocytes. Journal of Investigative Dermatology, 135(2), 551-559. https://doi.org/10.1038/jid.2014.423

Ribeiro, M. M., da Silva, A. C. C., Dalagrana, H., Galiciolli, M. E. A., Irioda, A. C., Garlet, Q. I., & Oliveira, C. S. (2025). Systematic Review and Meta-Analysis of Treatments on Melasma Area Severity Index and Quality of Life. Pharmaceutics, 17(12), 1619. https://doi.org/10.3390/pharmaceutics17121619

Romero-Graillet, C., i wsp. (1997). Nitric oxide produced by ultraviolet-irradiated keratinocytes stimulates melanogenesis. Journal of Clinical Investigation, 99(4), 635-642. https://doi.org/10.1172/JCI119206

Saki, N., i wsp. (2024). Successful treatment of solar lentigines by topical application of stabilized cysteamine: A vehicle-controlled, double-blind randomized study. Health Science Reports, 7(2), e1930. https://doi.org/10.1002/hsr2.1930

Schou, W. S., i wsp. (2017). Calcitonin gene-related peptide and pain: A systematic review. The Journal of Headache and Pain, 18(1), 34. https://doi.org/10.1186/s10194-017-0741-2